E-sąd jako narzędzie windykacji należności

E-sąd jako narzędzie windykacji należności

Czy można ograniczyć koszty sądowe w postępowaniu windykacyjnym aż o 75 procent?

Głównymi wyznacznikami skutecznej windykacji należności, rozumianej jako ogół czynności podejmowanych przez wierzyciela w celu odzyskania należnego mu od dłużnika świadczenia, są krótki czas postępowania, oraz jego niski koszt.

Tak jak przedłużający się stan, w którym wierzyciel oczekuje na zapłatę długu wpływa na pogorszenie jego płynności finansowej, tak też nadmierny koszt czynności windykacyjnych nie przyczynia się do właściwej poprawy tej płynności.

Czynnikiem wpływającym na tak zdefiniowaną skuteczność czynności windykacyjnych jest w pierwszej kolejności sposób ich prowadzenia. Jak dowodzi praktyka obrotu, już sam fakt powierzenia tego rodzaju czynności odpowiedniemu zewnętrznemu profesjonaliście przekłada się w znakomitej większości przypadków na wzrost ściągalności należności  (zob. więcej na temat outsourcingu windykacji).

Tym, co jednak przesądza o skutecznym odzyskiwaniu należności jest jednak dobór właściwych narzędzi przez podmiot, który windykację prowadzi. Jednym z takich narzędzi jest elektroniczne postępowanie upominawcze, które odbywa się przed tzw. e-sądem.

E-sąd, będący jednym z wydziałów Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie, jest sądem właściwym we wszystkich sprawach prowadzonych w elektronicznym postępowaniu upominawczym – bez względu na miejsca zamieszkania lub siedziby stron, oraz bez względu na zawarte przez strony umowy dot. wyboru sądu.

Elektroniczne postępowanie upominawcze stanowi jeden z uproszczonych trybów postępowania cywilnego, w którym wierzyciel może uzyskać nakaz zapłaty przeciwko dłużnikowi.

Przedmiotem takiego postępowania mogą być sprawy, w których stan faktyczny nie budzi wątpliwości (jest bezsporny). O ile więc:

-        z treści pozwu nie wynika, że postępowanie jest oczywiście bezzasadne,

-        przytoczone okoliczności nie budzą wątpliwości,

-        zaspokojenie roszczenia nie zależy od świadczenia wzajemnego,

-        miejsce pobytu pozwanego jest znane, a

-        doręczenie pozwanemu nakazu może nastąpić w kraju,

sąd wydaje na żądanie powoda wyrażone w pozwie nakaz zapłaty, który jest następnie doręczany pozwanemu.

Cechą charakterystyczną tego postępowania jest to, że zarówno pozew, jak i rozstrzygnięcie sądu (nakaz zapłaty), a także klauzula wykonalności nadawana takiemu nakazowi, sporządzane są i przesyłane w formie elektronicznej, co w znaczący sposób przyspiesza postępowanie i obniża jego koszty.

Co również istotne, w przeciwieństwie do zwykłego („papierowego”) postępowania, niższe są w tym przypadku – i to aż o 75% (!) koszty sądowe, jakie ponieść musi powód przy złożeniu pozwu.

Po otrzymaniu nakazu zapłaty pozwany może w terminie 2 tygodni zareagować na otrzymany nakaz zapłaty: zaspokajając roszczenie powoda wraz z kosztami, albo wnosząc do sądu sprzeciw. Co ważne, skuteczne wniesienie sprzeciwu skutkuje wygaśnięciem mocy nakazu zapłaty oraz skierowaniem sprawy na rozprawę w zwykłym trybie.

Jedynie w tym ostatnim przypadku oraz w sytuacji, gdy sąd uzna, że brak jest podstaw do wydania nakazu zapłaty, powód zobowiązany jest do uiszczenia pozostałej części opłaty od pozwu.

Praktyka pierwszych 3 lat funkcjonowania elektronicznego postępowania upominawczego pokazuje, że jest ono skutecznym instrumentem ułatwiającym wierzycielom odzyskiwanie należności od dłużników. Jest ono zarazem niezwykle skutecznym narzędziem w postępowaniu windykacyjnym.

 

Wśród podstawowych atutów tego postępowania wskazać należy:

-        niższe koszty postępowania – wynoszące 1/4 normalnego wpisu sądowego,

-        brak konieczności tworzenia dokumentów w wersji papierowej,

-        szybsze wydanie nakazu zapłaty – zwykle następuje w ciągu kilku tygodni, oraz

-        szybsze uzyskanie klauzuli wykonalności – niezaskarżony przez dłużnika nakaz zapłaty uzyskuje ją automatycznie.

Mając na uwadze powyższe korzyści wynikające z korzystania z elektronicznego postępowania upominawczego należy jednak pamiętać, że z uwagi na jego konstrukcję, nie może mieć ono zastosowania do wszelkich spraw o zapłatę, a jedynie do tych, w których roszczenia są oczywiście zasadne.

Ponadto, spodziewając się zaskarżenia nakazu zapłaty przez dłużnika, należy uwzględnić, że w takiej sytuacji postępowanie będzie się dalej toczyło przed sądem tzw. właściwości ogólnej. To zaś z reguły oznaczać będzie sąd właściwy ze względu na siedzibę lub adres zamieszkania dłużnika. Kwestia ta ma oczywiście istotne znaczenie, gdy siedziby dłużnika i wierzyciela znajdują się w odległych miejscowościach.

Tatiana Kiełb-Szewczyk, radca prawny